Moğol ve Memlüklüler Dönemi

31.7.2016 17:03:22

1240 yılında Baba İsak’ın; emri üzerine Türkmenler sığır, koyun ve diğer mallarını satıp silah satın aldılar. Cihat ilanı Türk kabile ve obaları arasında yayılınca Türkmenler her köşede karıncalar gibi isyana başladılar. Kısa sürede bu isyan büyüyüp genişledi. (Eski)Malatya Subaşısı Muzafferddin Alişir, ayaklanmayı bastırmaya çalıştıysa da büyük kayıplar vererek bozguna uğradı. Malatya’ya dönen Muzffereddin Alişir yeniden asker toplayarak ayaklananların üzerine yürüdü, fakat yenilerek geri çekilmek zorunda kaldı.

Devlet bu ayaklanmayı güçlükle önleyebildi. Selçukluların bu durumunu gören Moğollar, kararsızlıklarından sıyrılıp Anadolu’ya saldırıya geçtiler. 1243 yılındaki Kösedağ savaşında Selçuklular yenilgiye uğrayınca, Sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev Tokat’a kaçtı. Kösedağ bozgunu üzerine, Malatya Subaşısı Reşideddin, yanına adamlarını ve değerli eşyalarını alarak Malatya’yı terk etti. Yöneticisiz kalan Malatya’da Müslüman ve Hıristiyan halk anlaşıp kent surlarına ve kapılarına muhafızlar görevlendirerek, Eski Malatya’yı dış saldırılardan korudular. Daha sonra Moğollarla anlaşma yapıldı ve kentin subaşısı Reşideddin geri döndü. Bu sırada Yasavur Noyan komutasındaki bir Moğol ordusu, Halep’ten sonra Malatya önlerine geldi. Moğollar surların dışında kalan halkı öldürüp ürünleri yaktılar. Subaşı Reşideddin, kent halkından 40 000 altın toplayarak Moğollara verdi ve onların Azerbaycan’a dönmelerini sağladı, Moğol istilası sırasında Malatyalılar ürünlerini toplayamamışlardı. Üstüne üstlük kıtlıkla birlikte veba salgınıda baş gösterdi.

1256 yılında Baycu Noyan, Anadolu seferine çıktı. II. İzzettin Keykavus’un Bizanslılara sığınması üzerine, IV Kılıç Arslan Anadolu Selçuklu tahtında rakipsiz kaldı. 1257 yılında Baycu Noyan’ın Azerbaycan’a gitmesinden sonra geri dönen II. İzzettin Keykavus, tahtı ele geçirdi ve Şerafettin Ahmed’i Eski Malatya’ya görevlendi. O’nun Moğollara yenilmesi üzerine yerine, cüssesi küçük zekâsı ve cesareti yüksek Ali Bahadırı Eski Malatya’ya gönderdi. Büyük bir kıtlık geçiren ve buğdayın bir yükü 120 dirheme satılan Malatya’da halk Bahadırı iyi karşılayarak, Sultan İzzettin’in hâkimiyetini kabul etti. O’nun otoritesi ile yollar açıldı ve kıtlığa son verildi.

Ancak Baycu Noyan Malatya üzerine yürüyünce, Ali Bahadır Kâhta’ya kaçtı. Baycu, Malatyalılara Kılıç Arslan’ın saltanatını tanımaları için yemin ettirdi ve şehrin altınlarını toplayarak, Bağdat Muhasarasına giderken, Kılıç Arslan’ınemirlerinden Fahrettin Ayaz’ı Malatya valiliğine tayin etti. Baycu, 1258 yılında Anadulu’dan ayrılınca, Ali Bahadır Eski Malatya önlerine geldi, ettikleri yemine bağlı kalan Malatya halkı, Moğol istilasından da korktuğu için kentin kapılarını kapalı tuttular. Ancak baş gösteren açlık yüzünden açmak zorunda kaldılar. Ali Bahadır, Kılıç Arslan yanlısı Fahrettin Ayaz ile İğdiş başı Muin’i öldürttü. Ali Bahadır Moğolların ilerlediğini öğrenince Malatya’yı terk edip Sultan İzettin’in yanına döndü. Ülke karışıklıklar içinde bulunmaktaydı. Moğol baskısı giderek artıyor, Anadolu’daki Türkmen boyları da fırsat buldukça ayaklanıyordu.

İlhanlı Hanı, Olcayto, Anadolu üzerindeki İlhanlı egemenliğinin çökmekte olduğunu görünce 1314 yılında Emir Çoban’ı Nayip tayin etmişti. Olcayto için haraç toplayan Mardu ve Cemaleddin, Eski Malatya halkına sürekli baskı uyguluyorlardı. Saldırıya uğrayan Malatyalılar, bu mülkün 170 yılından beri kendilerine ait olduğunu, Selçuklu sultanlarının verdiği beratların ellerinde bulunduğunu söyleyerek yakınıyorlardı. Halep Memluk emiri Seyfettin Tengiz, ordu ile Malatya’ya varınca Cemalettin Hızır, kentin ileri gelenleri ile birlikte onu karşılayarak bağışlanmaları dileğinde bulundular. Seyfettin Tengiz tarafından affedilen Malatya halkı askerlerin şehri yağmalamalarına müsaade etmemek için kapıya bırakın muhafızları dinlemeyerek şehre girdiler. Selçuklular devrinde Malatya, sanayi ve ticarette ileri, zengin bir şehirdi. Burada kumaş dokuyan tezgâh miktarı 12000 ile 19000 arasındaydı.

İşte Memluk askerleri bu zengin şehri yağmalamaya başladılar. Müslüman-Hıristiyan farkı gözetmeksizin kıymetli eşyalarını alarak esir ettiler. Bununla beraber dönüşte Müslüman esirleri serbest bıraktılar.

Memluklar kentten ayrıldıktan sonra Emir Çoban Malatya’ya gelip düzeni sağladı. Yakılıp yıkılan yapıların onarılmasını emretti. Malatya’nın müdafaası İçinde 2000 süvari bıraktıktan sonra,1315’te Tebriz’e döndü.


  • Battalgazi Belediyesi Resmi Internet Sitesi
Başkan Kurumsal Battalgazi E-Belediye Güncel Hizmetlerimiz
•  Özgeçmişi •  Birimler •  Battalgazinin Tarihi •  Emlak İşlemleri •  Haberler •  Başvuru Takip
•  Başkanın Mesajları •  İlkelerimiz •  Battalgazide Kültür •  Duyuru ve İlanlar •  Öneri / Şikayet Formu
•  Başkana Mesaj •  Meclis Kararları •  Battalgazide Eğitim •  Foto Galeri •  Bilgi Edinme Formu
•  Başkan Foto Galeri •  Meclis Üyeleri •  Battalgazide Tarım •  Video Galeri
•  Başkanlarımız •  Demografik Yapısı •  Nöbetçi Eczaneler
•  Mali Raporlar •  Tarihi Eserler •  Vefat Edenler
•  Misyonumuz •  Mahallelerimiz Hava Durumu
•  Vizyonumuz •  Fotoğraflarla Battalgazi

İstiklal Mahallesi Şehit Fahri Koçyiğit Sokak No: 29 ( Vilayet Arkası ) 44100 // Battalgazi - MALATYA
0 422 323 63 66 Pbx :24-25-26 0 422 322 00 50